Wie draagt verantwoordelijkheid voor foute AI-informatie?
Foutieve AI-informatie die jij publiceert, is jouw verantwoordelijkheid, ongeacht welk hulpmiddel de tekst genereerde. Voor marketingmanagers, copywriters en ondernemers die AI inzetten voor content, is dat juridisch en reputationeel een reëel risico. Hier leest u wie aansprakelijk is, wat Belgische en Europese regelgeving daarover zeggen, en hoe u dat risico beheerst.
Inleiding
Stel dat een klant u aanspreekt op een fout in een gepubliceerd bericht, een onjuist cijfer, een misleidende bewering of een juridisch incorrecte uitspraak. De tekst werd gegenereerd door een AI-tool, maar uw naam staat eronder. Dat onderscheid telt niet. Voor een rechter niet, en evenmin voor de klant die schade lijdt. De verantwoordelijkheid voor foute AI-informatie rust bij degene die publiceert, niet bij het systeem dat de woorden produceerde. Bovendien wordt generatieve AI steeds meer gebruikt in contentproductie, waardoor dit risico steeds meer professionals treft: van freelance copywriters tot marketingmanagers bij een KMO. Waar die aansprakelijkheid precies begint, wat uw verzekering dekt, en hoe transparantie u beschermt, zijn vragen die nu al beantwoord moeten worden.
Verantwoordelijkheid voor foute AI-informatie, wie draagt die eigenlijk?
Wie de verantwoordelijkheid draagt voor foute AI-informatie, is juridisch gezien geen open vraag. Publiceert u iets, dan staat uw naam eronder, ongeacht welk systeem de woorden produceerde. Zoals een kapitein die de automatische piloot inschakelt toch aansprakelijk blijft voor elke aanvaring, zo blijft de organisatie die AI-output publiceert de eindverantwoordelijke voor wat er in die tekst staat.
De Europese AI-verordening maakt een onderscheid tussen ontwikkelaars van AI-systemen en zogeheten deployers, dat wil zeggen organisaties die een AI-systeem effectief inzetten in hun werking. Belgische ondernemingen die generatieve AI gebruiken voor klantencommuncatie, advies of contentpublicatie vallen in die tweede categorie en dragen een eigen aansprakelijkheid wanneer foutieve output schade veroorzaakt bij derden.
Daarnaast verplicht de Algemene Verordening Gegevensbescherming verwerkingsverantwoordelijken om verantwoording af te leggen voor beslissingen die mede door AI worden genomen. Een marketingmanager, copywriter of zaakvoerder die AI-teksten publiceert zonder verificatie, blijft als verwerkingsverantwoordelijke aansprakelijk voor onjuiste of misleidende informatie die daaruit voortvloeit. Beci stelt dat AI geen scherm vormt waarmee verantwoordelijkheid kan worden overgedragen naar de machine of naar de werknemer.
Geconfronteerd met een klacht over een foutieve bewering biedt "de tool heeft dat gegenereerd" geen verweer. Boek 6 van het Belgisch Burgerlijk Wetboek, van kracht sinds 1 januari 2025, maakt geen onderscheid tussen een fout die handmatig werd gemaakt en een fout die ontstond doordat iemand een tool vertrouwde zonder te verifiëren. De maatstaf blijft de normaal voorzichtige en bekwame beroepsbeoefenaar, en die controleert wat hij publiceert.
Beroepsaansprakelijkheid geldt ook als een algoritme de tekst schreef
Beroepsaansprakelijkheid verdwijnt niet zodra een AI-tool de tekst produceerde. Het Belgische aansprakelijkheidsrecht maakt geen onderscheid tussen een fout die u handmatig maakte en een fout die ontstond doordat u een AI-output klakkeloos doorstuurde.
Auryth beschrijft een hypothetisch geval dat dit mechanisme scherp illustreert. Een Belgische belastingconsulent raadpleegt een AI-tool voor het geldende tarief binnen de beleggingsstructuur van een cliënt. De tool haalt artikel 19bis van het Wetboek der Inkomstenbelastingen 1992 op, een bestaand artikel in een bestaand wetboek, maar serveert de versie van vóór de laatste programmawet die het wijzigde. De adviseur geeft advies op basis van dat verouderde tarief. De cliënt handelt ernaar. De aanslag volgt. Wie betaalt? Auryth formuleert het antwoord zonder omwegen: "De professional betaalt. Elke keer. Ongeacht welke tool de fout veroorzaakte." ("De professional betaalt. Elke keer. Ongeacht welke tool de fout veroorzaakte.") De maatstaf blijft de normaal voorzichtige en bekwame beroepsbeoefenaar, en die verifieert zijn bronnen.
Werkgevers dragen een bijkomende laag verantwoordelijkheid. Wanneer medewerkers generatieve AI gebruiken binnen hun takenpakket en daarbij onjuiste, discriminerende of anderszins schadelijke inhoud publiceren, kan de organisatie mee aangesproken worden. De werkgever moet waken over een omkaderd gebruik van AI-tools, met name op het vlak van gegevensbescherming en non-discriminatie, evenals de controle op gegenereerde inhoud, en die verantwoordelijkheid verdwijnt niet omdat een algoritme de tekst schreef. Een werknemer die een tool gebruikt zonder de beperkingen ervan te kennen, kan de onderneming onbedoeld aan juridische risico's en reputatieschade blootstellen.
Verantwoordelijkheid voor foute AI-informatie is dus geen individueel probleem van de medewerker die op publiceren klikte.
Maak van feitelijke controle een vaste stap in uw publicatieproces: voeg aan elk AI-gegenereerd stuk een korte checklist toe met minstens drie te verifiëren beweringen, cijfers, wettelijke uitspraken of producteigenschappen; bewaar steeds het bewijs van die controle in uw dossier. Zo toont u bij een klacht aan dat u als redacteur actief hebt gehandeld, wat uw positie bij een aansprakelijkheidsdiscussie aanzienlijk versterkt. Die werkwijze hoeft u geen extra avonden te kosten: vijf gerichte minuten voor publicatie zijn genoeg om de meest risicovolle beweringen te screenen.
Transparantie en controle als eerste verdedigingslinie
Transparantie is geen louter ethische keuze, het is een juridisch instrument. Traceerbaarheid staat daarbij centraal: wie gebruikte welke tool en wanneer, alsmede op basis van welke gegevens?
Een intern validatieproces als fundament
Concreet betekent dit dat elke organisatie die AI-gegenereerde teksten publiceert, baat heeft bij een gedocumenteerde werkwijze. Denk aan een logboek van gebruikte AI-tools en hun versies, gecombineerd met een validatiestap waarbij een medewerker de output expliciet controleert voordat die gepubliceerd wordt. Steeds meer bedrijven voeren interne regels in die specificeren welke tools zijn toegestaan, welke gegevens daarin mogen worden ingevoerd en welke controles verplicht zijn voordat gegenereerde inhoud wordt gebruikt.
Een AI-gebruiksbeleid vertaalt regels naar de werkvloer
Belgische KMO's doen er goed aan die interne afspraken te formaliseren in een AI-gebruiksbeleid; dit document legt vast welke verificatieplicht geldt en welke transparantievereisten de AI Act stelt in concrete werkinstructies. Het is duidelijk te maken wie de resultaten controleert voordat ze worden gebruikt en welke AI-tools voor medewerkers zijn toegestaan. Bureaucratisch? In de praktijk volstaat vaak een korte interne richtlijn van één pagina.
Communiceer ook naar lezers of klanten wanneer inhoud met behulp van AI tot stand is gekomen. Dat is geen zwaktebod; het toont professionele zorgvuldigheid. En precies die zorgvuldigheid is wat een rechter of een klant beoordeelt wanneer de verantwoordelijkheid voor foute AI-informatie ter discussie staat.
Maak voor elke opdracht een kort verificatiedossier: noteer per feitelijke bewering welke bron u raadpleegde en wanneer, los van de AI-tool die u gebruikte. Dat dossier kost u per tekst misschien tien minuten extra, maar het is uw enige concrete bewijs dat u als professional de nodige zorgvuldigheid aan de dag legde, iets wat een AI-chatlog nooit voor u kan leveren. Klanten hoeven nooit te weten welke tools u inzet, maar u moet altijd kunnen aantonen dat u zelf de inhoud hebt gecontroleerd.
Dekt uw verzekering AI-fouten wel?
Dat klinkt geruststellend, maar het is dat niet. AI-specifieke claims onder dergelijke polissen zijn nog niet getest, terwijl sommige internationale verzekeraars al expliciete AI-uitsluitingen hebben ingevoerd. De polisvoorwaarden zijn in veel gevallen opgesteld vóór het wijdverspreide gebruik van generatieve AI, en de juridische realiteit is sindsdien sneller geëvolueerd dan de verzekeringsmarkt.
Geconfronteerd met een schadeclaim wegens onjuiste gepubliceerde informatie, kan uw verzekeraar vragen hoe de fout kon ontstaan en welke controleprocedures er waren. Ontbreekt een intern AI-gebruiksbeleid, dan staat u zwakker, niet alleen tegenover de benadeelde partij, maar ook tegenover uw eigen verzekeraar. Risicobeheer rond AI is daarmee geen louter juridische of technische kwestie meer, het verdient aandacht op het niveau van het managementteam of de raad van bestuur.
Laat uw polis nakijken door uw verzekeringsmakelaar, specifiek met de vraag of schade die voortvloeit uit het gebruik van AI-tools in uw dienstverlening gedekt is. Vraag zo nodig naar een aanvullende dekking. Bewaar daarnaast een aantoonbaar spoor van uw verificatieproces: welke bronnen werden gecontroleerd, door wie en wanneer. Dat spoor is uw bewijs van zorgvuldigheid.
De kapitein die het schip veilig in de haven brengt, doet dat niet door de automatische piloot te vertrouwen, maar door te weten wat er achter de horizon ligt. Wie AI inzet bij het publiceren van informatie, vaart op dezelfde wateren. De polis dekt de schade misschien, maar alleen de zorgvuldigheid voorkomt de aanvaring.
Conclusie
Uiteindelijk is de boodschap helder: wie AI-gegenereerde tekst publiceert, ondertekent die inhoud met de eigen naam. Algoritmen schrijven. Mensen dragen de aansprakelijkheid. Controleer elke bewering voor publicatie, documenteer uw bronnen, en ga na of uw beroepsaansprakelijkheidsverzekering AI-fouten dekt. Transparantie is geen zwakte, maar de sterkste verdediging tegen reputatieschade. Wilt u weten hoe Nolorem claims automatisch terugkoppelt aan hun bronnen voor publicatie? Bekijk wat verificatie in de praktijk betekent.